Pozycja: zamki i pałace>>podróże>>wielkopolskie>> Jarocin
English Deutsch
Strony główne działu




Technologia

Valid XHTML 1.0 Transitional

Valid CSS!


Opcje:

Wielkopolskie na forum - skomentuj

Dodaj zdjęcie obiektu z województwa do albumu


JAROCIN


miasto powiatowe, siedziba urzędu gminy miejsko-wiejskiej, województwo wielkopolskie


Większości Jarocin kojarzy się przede wszystkim z festiwalem. Przez to dla jednych jest to miasto wyjątkowe i niepowtarzalne, łączące się ze wspomnieniami młodzieńczych szaleństw i buntu, a dla innych to miejsce zjazdów złej i zepsutej młodzieży... przy okazji pozdrawiam wszystkich byłych, obecnych i przyszłych uczestników festiwalu do których też się zaliczam :) Jarocin to nie tylko festiwal i klimat, ale to miasto pełne zabytków i innych atrakcji. Postaram się przedstawić je troszkę z tej strony...

Jarocin pojawia się w źródłach jako miasto w roku 1257. Pierwotnie była to osada targowa na skrzyżowaniu dróg z Wrocławia do Torunia i z Poznania do Kalisza. Umiejscowienie to przyczyniło się do rozwoju miasta. W roku 1878 znaleziono tu skarb ukryty około 1004 r. Składał się on z monet bizantyjskich, arabskich, niemieckich, czeskich duńskich, denarów krzyżowych i denara Bolesława Chrobrego. Wynika z tego, że interesy w Jarocinie robiono daleko. Bolesław Pobożny nadał miasto kasztelanowi kaliskiemu Jankowi, synowi Wojciecha z rodu Zarębów, z prawem pobierania ceł. W roku 1458 na wyprawę malborską Jarocin dostarczył 10 żołnierzy pieszych.

W XVI wieku miasto zamieszkiwało 75 rzemieślników, w tym 20 szewców. Od wieku XVII (lata 1661 - 1945 ) stanowił własność Radolińskich. Do upadku Jarocina przyczyniły się wojny szwedzkie, przemarsze wojsk, pomory i pożary. W roku 1773 pożar zniszczył całe miasto, a mieszkańcy wyemigrowali. Radoliński nadał przywilej Żydom. W roku 1793 miasto miało 965 mieszkańców i 63 domy drewniane, kryte słomą i gontem.

W roku 1848 ochotnicy z Jarocina walczyli w Miłosławiu. Ożywienie przyniosła budowa kolei. Utworzone zostało połączenie z Poznaniem i Ostrowem Wielkopolskim. Imigrowali też Niemcy. W powstaniu 1918-1919 miasto wystawiło 5 kompanii. Jarocinianie oswobadzali Ostrów Wlkp., Krotoszyn i Zduny. W okresie międzywojennym nastąpił rozwój przemysłu. Podczas okupacji działał to obóz przejściowy dla wysiedlanych. Wyzwolenie nastąpiło 24 I 1945 roku. Przed tym Niemcy zdążyli jeszcze zniszczyć elektrownię i gazownię.

W latach 70. XX wieku miasto stało się znane z festiwalów rockowych, które były organizowane do roku 1994 i ponownie od 2006 r. W latach 1975-1998 Jarocin wchodził w skład województwa kaliskiego, a obecnie jest jednym z miast powiatowych województwa wielkopolskiego.


Widok na Stare Miasto. Po prawo kościół św. Marcina.

Widok na Stare Miasto. Po prawo kościół św. Marcina.


Zabytki i atrakcje:


Ratusz i rynek. Centralnym punktem rynku jest okazały ratusz. Jest to budowla piętrowa na planie kwadratu. Na parterze otoczony jest arkadowymi podcieniami. Zbudowany został w latach 1799-1804 z fundacji Franciszka Radolińskiego. Same prace wykończeniowe trwały dłużej bo do roku 1806. Spowodowane to było niedotrzymywaniem warunków budowy przez kolejnych wykonawców. Ratusz stanął w miejscu dawnego strawionego przez pożar w roku 1773. Pierwotnie był to budynek trójkondygnacyjny zwieńczony kolumną z posążkiem Temidy. W roku 1854 (z inicjatywy Władysława Radolińskiego) w miejsce drugiego piętra położony został nowy, spadzisty dach. Ostatnia przebudowawa odbyła się w roku 1907, a kapitalny remont przeprowadzono w latach 1985-1988. Na przestrzeni wieków ratusz spełniał różne funkcje. Dzisiaj na drugim piętrze mieści się Muzeum Regionalne, niżej reprezentacyjne sale urzędu miejskiego, a w podcieniach filia Biblioteki Publicznej i kawiarnia.

Rynek otaczają domy kalenicowe i szczytowe, w tym siedem najstarszych z I połowy XIX wieku.


Ratusz w Jarocinie od zachodu. Odbywający się na peryferiach miasta festiwal widoczny jest także w centrum.

Ratusz w Jarocinie od zachodu. Odbywający się na peryferiach miasta festiwal widoczny jest także w centrum.


Spojrzenie z motywem drzewkowym.

Spojrzenie z motywem drzewkowym.


Rynek w Jarocinie i fragment ratusza.

Rynek w Jarocinie i fragment ratusza.


Jedna z kamienic przy rynku.

Jedna z kamienic przy rynku.


Kościół św. Marcina. Po wschodniej stronie rynku wznosi się kościół św. Marcina. Pierwotna drewniana świątynia została zbudowana z fundacji Zarębów w XIII w. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z 1257 r. Obecny został wzniesiony przed rokiem 1610, a gruntownie przebudowany w latach 1773-75. Jest to świątynia ceglana, jednonawowa z czworokątną wieżą zwieńczoną hełmem z miedzianej blachy. Wyposażenie kościoła pochodzi z lat 1775-85. Na uwagę zasługuje m. in. pięć wczesnoklasycystycznych ołtarzy. Dwa z nich znajdują się w dobudowanych w XVII-XVIII w. kaplicach: Stanisława Kostki i Matki Boskiej Bolesnej (Radolińskich). W podziemiach budynku znajduje się krypta ze szczątkami właścicieli miasta i okolic, oraz osób duchownych.

Wokół kościoła roztacza się mur z drewnianymi krużgankami, gdzie umieszczono stacje drogi krzyżowej. Przed budowlą zaś leżą dwa głazy narzutowe (granitowe) z wydrążonymi kropielnicami i barokowa rzeźba św. Wawrzyńca z 1744 r. Na ścianie kaplicy znajduje się zegar słoneczny z roku 1910 z napisem po łacinie: Cień przemija, światło pozostaje.


Kościół św. Marcina.

Kościół św. Marcina.


Inne. W Jarocinie nie brak też innych zabytków. Na uwagę zasługuje ruina kościoła św. Ducha. Drewniana świątynia powstała prawdopodobnie na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XV wieku. Spełniała także funkcje szpitalne. Murowany kościół wzniesiono około roku 1516. Opuszczony został około 1833 r. Inne godne uwagi obiekty to m.in.: neoromański (pierwotnie ewangelicki) kościół św. Jerzego wybudowany w latach 1847-1848 (przebudowany w 1839), neoklasycystyczny kościół p.w. Chrystusa Króla z 1930 roku, dawna synagoga z XIX wieku. Podróżnych wjeżdżających do Jarocina pociągiem wita gmach dworca z 1875 roku. Jest to jeden z najstarszych tego typu obiektów w Wielkopolsce. Ciekawostką jest, że jako pierwszy w Księstwie Poznańskim posiadał oświetlenie elektryczne. Warta uwagi jest również zabytkowa zabudowa miasta po za rynkiem.


Kościół św. Jerzego.

Kościół św. Jerzego.


Zabytkowe kamienice z XIX/XX w. na ul. Wrocławskiej.

Zabytkowe kamienice z XIX/XX w. na ul. Wrocławskiej.


ZAMEK RYCERSKI (SKARBCZYK)


Tuż przy głównej trasie przelotowej przez Jarocin, w zadbanym parku miejskim (pozostałość dawnego założenia) stoi niepozorny, ale ładny i stylowy budynek zwany Skarbczykiem. Jest to jedyna pozostałość po zamku...

W II połowie XIII wieku wzniesiono tu drewniana wieżę mieszkalno - obronną. Była to budowla dwukondygnacyjna i podpiwniczona. Otoczona była fosą zasilaną z rzeki Lipówki. Przetrwała do II połowy XIV wieku, kiedy strawił ją pożar. Zarembowie w jej miejsce wznieśli murowany zamek, który wzmiankowany jest w źródłach z roku 1369 i 1590. Następnie miasto i zamek należały do Radolińskich. Był on siedzibą rodową do końca XVIII wieku dopóki nie wznieśli oni obok nowego pałacu (opis poniżej).

Dziś oglądać można częściowo zrekonstruowany fragment zamku. W roku 1958 przeprowadzono remont i następnie (lata 1960-1988) funkcjonowało tutaj Muzeum Regionalne, które zostało potem przeniesione do ratusza.

W roku 2001 miał miejsce kolejny gruntowny remont i ponownie ulokowano w Skarbczyku zbiory muzealne. Budynek jest oszkarpowany a wokół znajdują się pozostałości fosy. W okresie zielonym Skarbczyk jest szczelnie osłonięty przez drzewa.


Skarbczyk-pozostałość po dawnym zamku.

Skarbczyk-pozostałość po dawnym zamku.


Budynek jest bogaty w przypory.

Budynek jest bogaty w przypory.


Na tym ujęciu dobrze widać kopiec i relikty fosy.

Na tym ujęciu dobrze widać kopiec i relikty fosy.


Wieżyczka.

Wieżyczka.


Herb Radolińskich (?).

Herb Radolińskich (?).


PAŁAC RADOLIŃSKICH


Tuż za Skarbczykiem, po drugiej stronie stawu znajduje się okazały pałac. Mieści się tutaj: Miejska Biblioteka Publiczna, filia warszawskiego Centrum Edukacji Bibliotekarskiej Informacyjnej i Dokumentacyjnej im. Heleny Radlińskiej, oraz filia Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu.

Swoją nową siedzibę Radolińscy wznieśli w latach 1836-1850. Projektantem rezydencji w stylu neogotyku angielskiego był wybitny architekt berliński Fryderyk August Stueler, budowę nadzorował Karol Wuertemberg.

Pod koniec XIX wieku pałac przeszedł przebudowę wg projektu berlińskiej firmy Schrimer i Winther, której pomysłodawcą był syn Władysława – Hugo von Radolin. Budynek został rozbudowany w latach 1911-1912.

Pałac został zdewastowany przez stacjonujące tu w latach 1915-16 wojsko, a następnie zniszczony przez pożar z 4 grudnia 1917, kiedy spaliło się skrzydło zachodnie i część środkowa. W latach późniejszych rezydencja została wyremontowana.

Budynek zbudowany został na planie prostokąta i wystylizowany na obiekt obronny, czego przykładem jest część środkowa budynku mająca zastąpić wieżę. Pałac jest piętrowy, pokryty płaskim dachem i zwieńczony krenelażem. Rezydencja jak i Skarbczyk znajdują się w parku miejskim będącym pozostałością dawnego założenia francuskiego z połowy XIX wieku, którego twórcą był P. Lenné.


Zdobienia i krenelaż.

Zdobienia i krenelaż


Ganek z balkonem.

Ganek z balkonem.


Pałac i park.

Pałac i park.


Jedno ze skrzydeł pałacu.

Jedno ze skrzydeł pałacu.

Jarocin położony jest na skrzyżowaniu tras z Kalisza do Poznania i z Leszna do Konina/Turka. Jest to względnie duże miasto powiatowe więc trafić do niego łatwo. Po za tym kursują tu wszelkiej maści autobusy liniowe z różnych stron. Miasto jest też ważnym węzłem kolejowym, więc dojechać pociągiem też nie jest sztuką. (2007)


Tekst: Tomasz Szwagrzak

Zdjęcia: Tomasz Szwagrzak

Dla Ciebie

Zobacz też










Hosting: Kylos