Opolskie na forum - skomentuj

Dodaj zdjęcie obiektu z województwa do albumu

Namysłów powszechnie kojarzony jest z dobrym, acz niedrogim złocistym trunkiem z tamtejszego browaru. Jednak nie tylko miłośnicy piwa, którzy mogą tam się zaopatrzyć po cenach producenta, ale też wielbiciele średniowiecznych fortyfikacji, gotyku i stylów późniejszych, oraz zamkołazy znajdą tam coś dla siebie.

Widok miasta wg ryciny F.B. Wernhera.

Namysłów początkowo związany z księstwem wrocławskim wzmiankowany jako osada jest w dokumentach z roku 1233. Od roku 1294 znalazł się w rękach Piastów głogowskich, a od roku 1312 był własnością Piastów oleśnickich. Niestety Konrad Oleśnicki z przymusu, ponieważ przegrał wojnę z Łokietkiem w roku 1323 musiał oddać miasto w ręce księcia Bolesława Brzeskiego. Następnie Namysłowem od roku 1359 władali czescy Luksemburgowie. Miejscowość uzyskała prawa miejskie w roku 1279 od księcia Henryka III. Już w 1285 roku ufundowano tu klasztor franciszkanów. Wiek XIV to dla Namysłowa okres świetności, do którego przyczyniło się zaplecze rolnicze miasta. Zbudowano wtedy zamek, a miasto otoczono murami obronnymi. W roku 1560 Namysłów został sprzedany zakonowi maltańskiemu, który również przyczynił się do wzbogacenia miasta. Sielankę tych lat przerwała wojna trzydziestoletnia. W latach 1634 i 1642, w czasie walk wojsk szwedzkich z austriackimi, miasto, jak i zamek zostało zniszczone podczas zdobywania go przez generała Wittenberga. Namysłów został potem odbudowany, a w roku 1741 przeszedł pod panowanie Prus.

Mury miejskie zostały wzniesione w I połowie XIV wieku i zachowały się do dziś prawie w całości. Zbudowane są z cegły i nieobrobionego kamienia. Miały układ wrzecionowaty, łączyły się w zachodniej części z obwarowaniami zamku. Fortyfikacje Namysłowa posiadają bardzo malownicze zakątki. W części północnej obok dawnego młyna, rzeka Widawa przepływa pod gotyckimi łukami, wspierającymi mur miejski. Dziś jeszcze oglądać można duże fragmenty murów rozdzielonych w regularnych odstępach prostokątnymi basztami. Zachowała się też kwadratowa, sześciokondygnacyjna wieża Bramy Krakowskiej.

Brama Krakowska od strony zewnętrznej i wieża.

Brama Krakowska od strony zewnętrznej...

... i od wewnątrz, od strony rynku.

Wieża Bramy Krakowskiej.

Fragment muru od południa.

Dawny kościół Franciszkanów wzniesiony został w końcu XIII wieku, a następnie przebudowany w okresie baroku. Od roku 1810 po kasacji zakonu, użytkowany był jako magazyn browaru. Jest to budowla orientowana, murowana z cegły. Kościół jest trzynawowy, halowy, z potężnym wydłużonym prezbiterium, zakończonym poligonalnie. Z zabudowań klasztoru zachowały się tylko małe fragmenty zachodniego skrzydła.

Dawny kościół Franciszkanów.

Tutaj właśnie przechodzi się, aby dojść do zamku.

Kościół parafialny Św. Piotra i Pawła wymieniony został w dokumentach z roku 1278. W obecnej postaci zbudowany został po roku 1400. W latach 1485-1492 został odbudowany po pożarze. Jest to obecnie kościół trzynawowy, halowy, murowany z cegły. Nawy boczne towarzyszą prezbiterium, a całość od wschodu posiada poligonalne zakończenie. Potężna, kwadratowa wieża umiejscowiona jest na osi fasady zachodniej. Wieża przepruta jest arkadami na parterze, co tworzy coś w rodzaju przedsionka. Ostre kąty, powstałe pomiędzy poligonalnymi zakończeniami połączone są od wschodu gzymsem koronującym. Uzyskano w ten sposób tylko trzykrotne załamanie wspólnej połaci dachowej. Wnętrze prezbiterium i nawa główna nakryta jest sklepieniami gwiaździstymi, a nawy boczne sklepieniami trójdzielnie siedmiopolowymi.

Ratusz pierwotnie jako gotycki powstał w wieku XIV. W wieku XVI został rozbudowany, a w XIX odnowiony. Budynek posiada kwadratową wieżę, górą ośmioboczną, zwieńczoną hełmem z roku 1695. Wewnątrz zachowały się sale nakryte gotyckimi sklepieniami trójdzielnymi.

Ratusz w Namysłowie.

Zamek w Namysłowie reprezentuje przykład założenia nizinnego. Jest to warownia murowana, bezwieżowa. Powstała w roku 1360 w miejscu wcześniejszego grodu na polecenie króla Czech i cesarza rzymskiego Karola IV Luksemburskiego. Część historii dotyczącej zamku (która oczywiście powiązana jest z miastem) opisałem już powyżej przy wstępie do historii ogólnej Namysłowa. Większość spraw dotyczących miasta, postanowienia, zatwierdzanie dokumentów, narady miały właśnie miejsce właśnie na zamku.

Dodam tylko, że w roku 1404 na zamku gościł król Władysław Jagiełło. W roku 1439 zawarto tutaj ugodę pomiędzy kandydatami do tronu czeskiego: 13-letnim królewiczem Kazimierzem Jagiellończykiem, a Albrechtem Habsburgiem. Zamek zdobyć też chcieli bez większego sukcesu Husyci.

W roku 1489 dobudowano od wschodu mały dziedziniec z bramą. W XVI wieku zamek został ponownie rozbudowany o zewnętrzny dziedziniec i dodatkową przestrzeń mieszkalną. Stało się to po tym, jak trafił on w ręce Rady Miasta Wrocławia. Budowla została poważnie zniszczona podczas pożaru w roku 1658 i przez oddziały pruskie podczas wojny prusko-cesarskiej w roku 1741. Wtedy to podczas trzydniowego oblężenia zniszczone zostały znacznie mury północne i wschodnie. W wiekach XVII i XVIII zamek został odremontowany. Wcześniej, bo w roku 1703 warownię odkupili od Cesarza joannici i przeznaczyli na siedzibę zakonnej komandorii. Został został w wieku XIX zlikwidowany, a zamek stał się własnością skarbu państwa. Dwie dekady później przeszedł w ręce prywatne, a w roku 1895 nabył go niemiecki piwowar Augustyn Haselbach. Od tego czasu funkcjonował w nim browar o nazwie identycznej jak nazwisko tego pana. Właściwie do dziś zamek należy do browaru, tylko jak wiadomo browaru o innej nazwie (pisać nie będę, by nie robić reklamy a i każdy wie o co chodzi).

Pierwotnie zamek posiadał prawdopodobnie nieregularny, owalny zarys oparty na starych wałach drewniano-ziemnych. Obszar wynosił około 1500 metrów kwadratowych. Zbudowany był z cegły, a w dolnych partiach z kamienia. Od północy znajdował się piętrowy budynek główny posiadający trzy izby. Na osi budynku istniał dwupiętrowy ryzalit posiadający u dołu jednopiętrowy portyk wejściowy, u góry zaś kaplicę. Dopiero w roku 1770 joannici wznieśli południowe skrzydło, które zamknęło dziedziniec o kształcie trapezu. Później rozebrano wschodni odcinek murów co połączyło dziedziniec z małym dziedzińcem wschodnim.

W wieku XIX zamek przebudowano i obecnie zachowały się tylko mury obwodowe, oraz budynek mieszkalny. Na dziedzińcu uwagę zwraca wieżowe gotyckie wejście w formie piętrowego oszkarpowanego ryzalitu, oraz bogato zdobiona studnia z roku 1600. Zamek „jako tako się trzyma”, jednak zważywszy na bogatego właściciela mógłby wyglądać o wiele lepiej, zwłaszcza, że jest tamtejszą „maskotką” i od niego też pochodzi nazwa jednego z piw. Z dojściem do niego też tak łatwo nie jest ponieważ możliwe jest tylko od strony wschodniej przez furtę bramną. Kierując się od rynku należy tuż za kościołem Franciszkanów skręcić w prawo i zaraz w lewo kierując się lekko pod górkę obok działek. Podobno jest tam jakieś muzeum, ale podobnie jak inni znajomi, co tam byli ja też zastałem pusty dziedziniec i wszystko było pozamykane (może też dlatego, że była 7 rano :) ). Odrapane mury zamkowe rekompensuje wszechobecny słodki zapach chmielu...

Najstarsze skrzydło północne.

Skrzydło północne od strony dziedzińca razem z XIV-wiecznym portykiem wejściowym i studnią z roku 1600. do tego zestawu też (już niezabytkowe) huśtawki.

Przejazd bramny.

Skrzydło południowe.

Fragment muru.

Przejazd bramny od strony dziedzińca.

Namysłów to ponad szesnastotysięczne miasto powiatowe położone przy skrzyżowaniu dróg 39 (Kępno-Brzeg), 42 (z Kluczborka) i 451 (z Oleśnicy). Ze znalezieniem Starego Miasta problemów nie ma, bo to główna część Namysłowa i prawie zawsze przejeżdża się obok niego. Zwłaszcza, że Brama Krakowska wraz z wieżą jest dobrze widoczna i rozpoznawalna. (2007)