Pozycja: zamki i pałace>>podróże>>warmińsko-mazurskie>> Szczytno
English Deutsch
Strony główne działu




Technologia

Valid XHTML 1.0 Transitional

Valid CSS!


Opcje:

Warmińsko-mazurskie na forum - skomentuj

Dodaj zdjęcie obiektu z województwa do albumu


SZCZYTNO-krzyżacki zamek prokuratorski


Współrzędne GPS:

Długość: 20.9898 E

Szerokość: 53.5661 N

Położenie:

miasto powiatowe, siedziba urzędów gmin miejskiej i wiejskiej, województwo warmińsko-mazurskie


Szczytno to południowa brama Mazur, pierwsze mazurskie miasto, kiedy jedzie się od strony Mazowsza. Tutaj zaczynają się jeziora, górki, zakręty i dołki (kosmiczne ceny też). Szczytno jest prężnym ośrodkiem turystycznym. W granicach miasta znajdują się dwa jeziora (Domowe Duże i Domowe Małe), a kilka kilometrów dalej mieści się słynne lotnisko Szczytno-Szymany, gdzie miały lądować amerykańskie samoloty CIA z terrorystami. Ale dość już tych atrakcji. Skupmy się tutaj na jednej z nich, którą są ruiny zamku krzyżackiego.

Pierwotnie miał znajdować się tutaj zamek (gród) litewski, lub pruski, który spalony został podczas najazdu Krzyżaków. W XIII wieku, na jego miejscu Zakon wzniósł drewnianą strażnicę. Miała strzec drogi do Polski i być ośrodkiem administracyjnym podbitych terenów. Był to zamek prokuratorski, należący do komturstwa elbląskiego. Wtedy założone zostało także miasto. Zniszczony został w roku 1370 podczas najazdu litewskiego.

Szybko zaczęto wznosić nowy, murowany zamek. Był niewielkich rozmiarów, posiadał jednak obszerne przedzamcze mieszczące prochownie, stajnie, oraz magazyny. Pełniło też rolę ochronną dla mieszczan, ponieważ samo Szczytno (Ortelsburg) nie posiadało murów miejskich. Warownia była na planie kwadratu (39x39 m), który otaczały budynki tworzące dziedziniec wewnętrzny. W północno-zachodnim narożu stała potężna wieża na planie czworoboku, flankująca jednocześnie dwa skrzydła zamku. Jej fundamenty z całości zbudowano z kamieni narzutowych, w odróżnieniu do pozostałej części zamku, gdzie kamienie murowały jedynie lica fundamentów, a wnętrze wypełnione było gruzem kamienno-ceglanym.

Podczas wojen Zakonu z naszymi rodakami w latach 1409-1411, zamek zdobyty został przez wojska polskie i przekazany księciu mazowieckiemu. Po pokoju toruńskim w roku 1466 pozostał w obszarze lennym Prus. Do roku 1525 podlegał komturom pasłęckim. Po sekularyzacji Prus, zamek stał się siedzibą starosty, a następnie zameczkiem myśliwskim księcia Jerzego Fryderyka. Z tego właśnie powodu w II połowie XVI wieku został przebudowany na rezydencję. Przedzamcze włączono do zamku i otoczono murami z czterema narożnymi, cylindrycznymi basztami.

W drugiej połowie XVII wieku zaczął się upadek warowni. W XVIII wieku gospodarne władze miasta zaczęły rozbierać zamek, a cegły po atrakcyjnej cenie sprzedawały mieszkańcom. Był to sposób na brak mieszkań w Ortelsburgu. Z powierzchni ziemi zniknęły wtedy: wieża i skrzydło od strony przedzamcza, mury, oraz baszty od strony Jeziora Domowego Dużego, mury przy fosie, oraz prawdopodobnie górne kondygnacje pozostałych trzech skrzydeł. W 1925 r. utworzono tu muzeum powiatowe - Heimatmuseum Kreis Ortelsburg. W roku 1928 podjęto się częściowej odbudowy. W latach 1936-1937 częściowo na murach zamku wzniesiony został okazały budynek ratusza. Budowla z wysoką wieżą nawiązuje do starej warowni i łączy się z jej pozostałościami. Po włączeniu tych ziem Polski, w latach 1945-1945 na bazie niemieckiego, utworzone zostało nowe Muzeum Mazurskie. Dziś mieści się ono w gmachu ratusza.

Po skrzydle południowo wschodnim i wieży zachowały się dziś jedynie fundamenty. Również tyle zostało z dwu okrągłych wież na odcinku północno-zachodnim. W latach 1990-1992 stare mury zamkowe zostały zabezpieczone w stanie tzw. trwałej ruiny. Obecnie pozostałości zamku spełniają różne cele kulturalne. Działa tu Bractwo Miecza i Kuszy. Sporo się też dzieje. Corocznie odbywa się tu Jarmark Mazurski. Latem fani mocnego uderzenia zjeżdżają się na Hunter Fest. Scena ustawiana jest na plaży przed zamkiem.


Widok na ruiny od strony jeziora.

Widok na ruiny od strony jeziora.


Gmach ratusza wzniesionego na starych murach. Nawiązuje tutaj do zamku i łączy się z jego pozostałościami. W tej części działa muzeum.

Gmach ratusza wzniesionego na starych murach. Nawiązuje tutaj do zamku i łączy się z jego pozostałościami. W tej części działa muzeum.


Dzieje się tu kulturalnie. Obecne zdobnictwo murów zamkowych wcale nie jest z epoki.

Dzieje się tu kulturalnie. Obecne zdobnictwo murów zamkowych wcale nie jest z epoki.


Zakonserwowane mury warowni.

Zakonserwowane mury warowni.

Zakonserwowane mury warowni.


Bliżej ruina zamku, dalej gmach ratusza z XX wieku.

Bliżej ruina zamku, dalej gmach ratusza z XX wieku.


Fundamenty wieży.

Fundamenty wieży.


Ratusz z wieżą mierzącą 46 metrów. Można na nią wejść, w środku znajdują się ekspozycje muzealne.

Ratusz z wieżą mierzącą 46 metrów. Można na nią wejść, w środku znajdują się ekspozycje muzealne.


Szczytno położone jest w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego. To dość znane i nie takie małe miasto, więc chyba nie muszę podawać dokładnej lokalizacji. Z odnalezieniem ruin raczej też nie powinno być problemów. Ratusz i pozostałości zamku znajdują się w centrum miasta, przy rondzie. Wieżę widać z daleka. Dodatkowo mieści się tutaj także starostwo powiatowe, więc wszystkie znaki i drogi prowadzą tutaj. (2008)


Powiązania:

Warmia i Mazury 2008 - trasa rowerowa



Tekst: Tomasz Szwagrzak

Zdjęcia: Tomasz Szwagrzak

Dla Ciebie

Zobacz też










Hosting: Kylos